Skip to main content

Yoga MCQ Series with Answers

Yoga MCQ Series - In this set, 20 multiple choice objective type questions with answers have been given. All these questions have been asked in the previous years in the UGC NET JRF Yoga exam. So this question is very important for practice for UGC NET Yoga exam.

Q.-1. Yogic practices :
(a) involve slow and steady exercises
(b) lead to fatigue
(c) lead to peace of mind
(d) involve vigorous exercise
Find the correct combination according to the code :
(A) (a) and (c) are correct
(B) (b) and (d) are correct
(C) (c) and (d) are correct
(D) (a) and (d) are correct

Q.-2. Arrange the following in sequential order, according to their origin, as described in taittiriyopanished :
(a) Purusha
(b) Anna
(c) Prithvi
(d) Aushadhi
Use the code given below for correct answer :
(A) (a), (b), (d), (c)
(B) (c), (d), (b), (a)
(C) (c), (a), (b), (d)
(D) (b), (a), (c), (d)

Q.-3. According to yogavashistha, arrange the following stage of Gyana in sequential order :
(a) Sattvapatti
(b) Vicharana
(c) Shubhecchha
(d) Tanumanasa
Use the code given below for correct answer :
(A) (b), (a), (d), (c)
(B) (c), (b), (d), (a)
(C) (b), (c), (d), (a)
(D) (a), (d), (b), (c)

Q.-4. Arrange the following type of samprajnata samadhi order:
(a) Vicharanugata
(b) Asmitanugata
(c) Vitarkanugata
(d) Anandanugata
Use the code given below for correct answer :
(A) (a), (c), (d), (b)
(B) (a), (c), (b), (d)
(C) (c), (a), (b), (d)
(D) (c), (a), (d),(b)

Q.-5. Progesterone hormone is secreted by which gland ?
(A) By Ovary
(B) By adrenal gland
(C) By kidneys
(D) By Parathyroid gland

Q.-6. How many stages are there in Non-REM sleep ?
(A) One
(B) Three
(C) Four
(D) Six

Q.-7. Tricuspid Valve is found between :
(A) Left auricle and left ventricle
(B) Right auricle and right ventricle
(C) Right auricle and pulmonary artery
(D) Left auricle and pulmonary artery

Q.-8. According to Hatha Pradeepika, a person does not suffer from hunger, Thirst etc. by Accomplishing:
(a) Sitkari Pranayama
(b) Sheetali Pranayama
(c) Vipritakarni Mudra
(d) Khechari Mudra
Find the correct combination according to the code :
(A) (a), (b) and (c) are correct
(B) (b), (c) and (d) are correct
(C) (a), (c) and (d) are correct
(D) (a), (b) and (d) are correct

Q.-9. Smooth muscles are found in :
(a) All involuntary organs except heart
(b) Intestine and liver
(c) Heart
(d) Hands and feet
Find the correct combination according to the code :
(A) (a) and (b) are correct
(B) (a) and (c) are correct
(C) (b) and (d) are correct
(D) (b) and (c) are correct
Q.-10. According to Gherand Samhita, which food items should be contraindicated for yoga practitioners ?
(a) Kushmanda
(b) Patola
(c) Lakucha
(d) Kulattha
Find the correct combination according to the code :
(A) (b), (c) and (d) are correct
(B) (a), (b) and (c) are correct
(C) (a), (c) and (d) are correct
(D) (a), (b) and (d) are correct

Answers- 1- (A), 2- (B), 3- (B), 4- (D), 5- (A), 6- (C), 7- (B), 8- (D), 9- (A), 10- (C)

Q.-11. Kapalbhathi is usually contraindicated in which diseases ?
(a) Hypotension
(b) Hypertension
(c) Hernic
(d) Obesity
Find the correct combination according to the code :
(A) (a) and (b) are correct
(B) (a) and (c) are correct
(C) (b) and (d) are correct
(D) (b) and (c) are correct

Q.-12. According to Hatha Pradeepika, what are the benefits of Neti Karma :
(a) Kapala Shodhan
(b) divya Dristhi
(c) Agni Sandeepan
(d) Jatroorshva Roganasha
Find the correct combination according to the code :
(A) (a), (b) and (c) are correct
(B) (a), (b) and (d) are correct
(C) (b), (c) and (d) are correct
(D) (a), (c) and (d) are correct

Q.13. The word "kaivalya" is mentioned in which of the following Texts of yoga ?
(a) Hatha Ratnavali
(b) Siddha Siddhanta Paddhati
(c) Patanjali Yoga Sutra
(d) Gheranda Samhita
Find the correct combination according to the code :
(A) (a) and (b) are correct
(B) (a), (b) and (c) are correct
(C) (a) and (c) are correct
(D) (b), (c) and (d) are correct

Q.-14. According to Shiva samhita, out of 84 Asanas which main Asanas ought to be adopted :
(a) Sidhasana, Padmasana
(b) Ugrasana, swastikasana
(c) Simhasana, Bhadrasana
(d) Padmasana, Simhasana
Find the correct combination according to the code :
(A) (a) and (c) are correct
(B) (a) and (b) are correct
(C) (b) and (d) are correct
(D) (b) and (c) are correct

Q.-15. Match the List-I with List-II and select the correct answer using the code given below :

List-I                                      List-II

(a) Pramana                      (i) False Knowledge

(b) Vikalpa                       (ii) True Knowledge

(c) Viparyaya                   (iii) Absence of Thoughts

(d) Nidra                          (iv) Imaginary Knowledge

Code :

(a)  (b)   (c)  (d)

(A) (i)   (iii)  (ii)  (iv)

(B) (iv)  (i)  (iii)  (ii)

(C) (ii)  (iv)  (i)   (iii)

(D) (ii)  (i)   (iv)  (iii)
Q.-16. T3 Hormone is secreted by which endocrime gland ?
(A) Pituitary
(B) Pineal
(C) Thyroid
(D) Thymus

Q.-17. Which of the following is the example of connective tissue ?
(A) Cardiace muscle
(B) Smooth muscle
(C) Blood
(D) Spleen

Q.-18. Match the List-I with List-II and select the correct answer using the code given below :

List-I                          List-II

(a) Varisara Dhauti                 (i) Hrid Dhauti

(b) Vastra Dhauti                   (ii) Jatharagni

(c) Nauli                               (iii) Large interstine

(d) Bastikriya                       (iv) Antar Dhauti

  Code :

      (a)   (b)   (c)  (d)

(A) (i)    (iv)  (ii)  (iii)

(B) (ii)   (iv)  (i)   (iii)

(C) (iv)  (ii)   (iii)  (i)

(D) (iv)   (i)   (ii)  (iii)


Q.-19. Given below are two statement, labelled as Assertion (A), and a Reason (R). Indicate your answer from the alternatives below :
Assertion (A) : Guru is a mentor, more than a teacher to the students.
Reason (R) : Guru helps students in exploring the potentialities That he himself has
already realized.
In the context of above two statement, which one of the following is correct ?
(A) Both (A) and (R) are true but (R) is not the correct explanation of (A).
(B) Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation of (A).
(C) (A) is true, but (R) is false.
(D) (A) is False, but (R) is true.

Q.- 20 "Samatvam Yoga Uchyate" is described in which verse of Bhagvadgeeta ?
(A) 3 / 48 (B) 2 / 50 (C) 3 / 50 (D) 2 / 48

Answers- 11- (D), 12- (B), 13- (C), 14- (B), 15- (C), 16- (C), 17- (C), 18- (D), 19- (A), 20- (D)

To be continuous....

Comments

Popular posts from this blog

Sidh Sidhant Paddhati PDF in Hindi Download Free

рд╕िрдж्рдз рд╕िрдж्рдзांрдд рдкрдж्рдзрддि рд╕िрдж्рдз - рдЕрд░्рдеाрдд -  рдпोрдЧी , рдорд╣ाрди рдкुрд░ुрд╖ рд╕िрдж्рдзांрдд -  рдЕрд░्рдеाрдд् - рдиिрд╢्рдЪिрдд рдордд    рдкрдж्рдзрддि - рдЕрд░्рдеाрдд् - рдоाрд░्рдЧ

Yoga MCQ Questions Answers in Hindi

 Yoga multiple choice questions in Hindi for UGC NET JRF Yoga, QCI Yoga, YCB Exam рдиोрдЯ :- рдЗрд╕ рдк्рд░рд╢्рдирдкрдд्рд░ рдоें (25) рдмрд╣ुрд╕ंрдХрд▓्рдкीрдп рдк्рд░рд╢्рди рд╣ै। рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рджो (2) рдЕंрдХ рд╣ै। рд╕рднी рдк्рд░рд╢्рди рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп ।   1. рдХिрд╕ рдЙрдкрдиिрд╖рдж्‌ рдоें рдУंрдХाрд░ рдХे рдЪाрд░ рдЪрд░рдгों рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै? (1) рдк्рд░рд╢्рдиोрдкрдиिрд╖рдж्‌         (2) рдоुрдг्рдбрдХोрдкрдиिрд╖рдж्‌ (3) рдоाрдг्рдбूрдХ्рдпोрдкрдиिрд╖рдж्‌  (4) рдХрдаोрдкрдиिрд╖рдж्‌ 2 рдпोрдЧ рд╡ाрд╕िрд╖्рда рдоें рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХिрд╕ рдкрд░ рдмрд▓ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै? (1) рдЬ्рдЮाрди рдпोрдЧ  (2) рдоंрдд्рд░ рдпोрдЧ  (3) рд░ाрдЬрдпोрдЧ  (4) рднрдХ्рддि рдпोрдЧ 3. рдкुрд░ुрд╖ рдФрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХिрд╕ рджрд░्рд╢рди рдХी рджो рдоुрдЦ्рдп рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПं рд╣ैं ? (1) рд╡ेрджांрдд           (2) рд╕ांрдЦ्рдп (3) рдкूрд░्рд╡ рдоीрдоांрд╕ा (4) рд╡ैрд╢ेрд╖िрдХ 4. рдиिрдо्рдиांрдХिрдд рдоें рд╕े рдХौрди-рд╕ी рдиाрдб़ी рджрд╕ рдоुрдЦ्рдп рдиाрдбिрдпों рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ै? (1) рдЕрд▓рдо्рдмुрд╖ा  (2) рдХुрд╣ू  (3) рдХूрд░्рдо  (4) рд╢ंрдЦिрдиी 5. рдпोрдЧрд╡ाрд╕िрд╖्рдаाрдиुрд╕ाрд░ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХ्рдпा рдЬ्рдЮाрдирднूрдоिрдХा рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдирд╣ीं рдЖрддा рд╣ै? (1) рд╢ुрднेрдЪ्рдЫा (2) рд╡िрдЪाрд░рдгा (3) рд╕рдж्рднाрд╡рдиा (4) рддрдиुрдоाрдирд╕ा 6. рдк्рд░рд╢्рдиो...

"рдЪрдХ्рд░ " - рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд╢рдХ्рддि рдХेрди्рдж्рд░

7 Chakras in Human Body рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдк्рд░ाрдг рдКрд░्рдЬा рдХा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдиाрдб़ी рдХे рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдоाрд░्рдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ोрддा рд╣ै। рдФрд░ рдПрдХ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдмिрди्рджु рдкрд░ рдЗрд╕рдХा рд╕ंрдЧрдо рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдмिрди्рджु рдк्рд░ाрдг рдЕрдерд╡ा рдЖрдд्рдоिрдХ рд╢рдХ्рддि рдХा рдХेрди्рдж्рд░ рд╣ोрддे рд╣ै। рдпोрдЧ рдоें рдЗрди्рд╣ें рдЪрдХ्рд░ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЪрдХ्рд░ рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдКрд░्рдЬा рдХे рдкрд░िрдкрде рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдкрд░िрдкрде рдоेрд░ूрджрдг्рдб рдоें рд╣ोрддा рд╣ै। рдЪрдХ्рд░ рдЙрдЪ्рдЪ рддрд▓ों рд╕े рдКрд░्рдЬा рдХो рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рддे рд╣ै рддрдеा рдЙрд╕рдХा рд╡िрддрд░рдг рдорди рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХो рдХрд░рддे рд╣ै। 'рдЪрдХ्рд░' рд╢рдм्рдж рдХा рдЕрд░्рде-  'рдЪрдХ्рд░' рдХा рд╢ाрдм्рджिрдХ рдЕрд░्рде рдкрд╣िрдпा рдпा рд╡ृрдд्рдд рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдХिрди्рддु рдЗрд╕ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢рдм्рдж рдХा рдпौрдЧिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЕрд░्рде рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдпा рднँрд╡рд░ рд╕े рд╣ै। рдЪрдХ्рд░ рдЕрддीрди्рдж्рд░िрдп рд╢рдХ्рддि рдХेрди्рдж्рд░ों рдХी рдРрд╕ी рд╡िрд╢ेрд╖ рддрд░ंрдЧे рд╣ैं, рдЬो рд╡ृрдд्рддाрдХाрд░ рд░ूрдк рдоें рдЧрддिрдоाрди рд░рд╣рддी рд╣ैं। рдЗрди рддрд░ंрдЧों рдХो рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╣рд░ рдЪрдХ्рд░ рдХी рдЕрдкрдиी рдЕрд▓рдЧ рддрд░ंрдЧ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЕрд▓рдЧ рдЕрд▓рдЧ рдЪрдХ्рд░ рдХी рддрд░ंрдЧрдЧрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрд▓рдЧ рдЕрд▓рдЧ рд░ंрдЧ рдХो рдШूрд░्рдгрдирд╢ीрд▓ рдк्рд░рдХाрд╢ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЗрди्рд╣ें рджेрдЦा рдЬाрддा рд╣ै। рдпोрдЧिрдпों рдиे рдЧрд╣рди рдз्рдпाрди рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЪрдХ्рд░ों рдХो рд╡िрднिрди्рди рджрд▓ों рд╡ рд░ंрдЧों рд╡ाрд▓े рдХрдорд▓ рдкुрд╖्рдк рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦा। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдпोрдЧрд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рдЗрди рдЪрдХ्рд░ों рдХो 'рд╢рд░ीрд░ рдХा рдХрдорд▓ рдкुрд╖्рдк” рдХрд╣ा рдЧ...

рд╕ांрдЦ्рдп рджрд░्рд╢рди рдкрд░िрдЪрдп, рд╕ांрдЦ्рдп рджрд░्рд╢рди рдоें рд╡рд░्рдгिрдд 25 рддрдд्рд╡

рд╕ांрдЦ्рдп рджрд░्рд╢рди рдХे рдк्рд░рдгेрддा рдорд╣рд░्рд╖ि рдХрдкिрд▓ рд╣ै рдпрд╣ाँ рдкрд░ рд╕ांрдЦ्рдп рд╢рдм्рдж рдХा рдЕрд░्рде рдЬ्рдЮाрди рдХे рдЕрд░्рде рдоें рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╕ांрдЦ्рдп рджрд░्рд╢рди рдоें рдк्рд░рдХृрддि рдкुрд░ूрд╖ рд╕ृрд╖्рдЯि рдХ्рд░рдо рдмрди्рдзрдиों рд╡ рдоोрдХ्рд╖ рдХाрд░्рдп - рдХाрд░рдг рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдХा рд╕рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЗрд╕рдХा рд╕ंрдХ्рд╖ेрдк рдоें рд╡рд░्рдгрди рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै। 1. рдк्рд░рдХृрддि-  рд╕ांрдЦ्рдп рджрд░्рд╢рди рдоें рдк्рд░рдХृрддि рдХो рдд्рд░िрдЧुрдг рдЕрд░्рдеाрдд рд╕рдд्рд╡, рд░рдЬ, рддрдо рддीрди рдЧुрдгों рдХे рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд░ूрдк рдХो рдд्рд░िрдЧुрдг рдХी рд╕ंрдЬ्рдЮा рджी рдЧрдпी рд╣ै। рд╕ांрдЦ्рдп рджрд░्рд╢рди рдоें рдЗрди рддीрди рдЧुрдгो рдХों рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рддрдеा рдЕрддेрдирдж्рд░िрдп рдоाрдиा рдЧрдпा рд╕рдд्рд╡ рдЧुрдгो рдХा рдХाрд░्рдп рд╕ुрдЦ рд░рдЬोрдЧुрдг рдХा рдХाрд░्рдп рд▓ोрдн рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╕рдд्рд╡ рдЧुрдг рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рдПрд╡ं рдЬ्рдЮाрди рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै рдпрд╣ рдЧुрдг рдЙрд░्рдз्рд╡рдЧрдорди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рдмрд▓рддा рд╕े рдкुрд░ूрд╖ рдоें рд╕рд░рд▓рддा рдк्рд░ीрддि,рдЕрджा,рд╕рди्рддोрд╖ рдПрд╡ं рд╡िрд╡ेрдХ рдХे рд╕ुрдЦрдж рднाрд╡ो рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрддी рд╣ै।    рд░рдЬोрдЧुрдг рджुःрдЦ рдЕрдерд╡ा рдЕрд╢ाрди्рддि рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рдмрд▓рддा рд╕े рдкुрд░ूрд╖ рдоें рдоाрди, рдордж, рд╡ेрд╖ рддрдеा рдХ्рд░ोрдз рднाрд╡ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддे рд╣ै।    рддрдоोрдЧुрдг рджुрдЦ рдПрд╡ं рдЕрд╢ाрди्рддि рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै рдпрд╣ рдЧुрдг рдЕрдзोрдЧрдорди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै рддрдеा рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рдмрд▓рддा рд╕े рдоोрд╣ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрддी рд╣ै рдЗрд╕ рдоोрд╣ рд╕े рдкुрд░ूрд╖ рдоें рдиिрдж्рд░ा, рдк्рд░рд╕ाрдж, рдЖрд▓рд╕्рдп, рдоुрд░्рдЫा, рдЕрдХрд░्рдордг्рдпрддा рдЕрдерд╡ा рдЙрджाрд╕ीрдирддा рдХे рднाрд╡ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддे рд╣ै рд╕ा...

рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдоुрдж्рд░ाрдпें, рдмंрдз

  рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдоुрдж्рд░ाрдпें, рдмंрдз рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рдоुрдж्рд░ाрдУं рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕्рд╡ाрдоी рд╕्рд╡ाрдд्рдоाрд░ाрдо рдЬी рдиे рдХрд╣ा рд╣ै рдорд╣ाрдоुрдж्рд░ा рдорд╣ाрдмрди्рдзों рдорд╣ाрд╡ेрдзрд╢्рдЪ рдЦेрдЪрд░ी।  рдЙрдб़्рдбीрдпाрдиं рдоूрд▓рдмрди्рдзрд╕्рддрддो рдЬाрд▓ंрдзрд░ाрднिрдз:। (рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा- 3/6 ) рдХрд░рдгी рд╡िрдкрд░ीрддाрдЦ्рдпा рдмрдЬ़्рд░ोрд▓ी рд╢рдХ्рддिрдЪाрд▓рдирдо्।  рдЗрджं рд╣ि рдоुрдж्рд░ाрджрд╢्рдХ рдЬрд░ाрдорд░рдгрдиाрд╢рдирдо्।।  (рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा- 3/7) рдЕрд░्рдеाрдд рдорд╣ाрдоुрдж्рд░ा, рдорд╣ाрдмंрдз, рдорд╣ाрд╡ेрдз, рдЦेрдЪрд░ी, рдЙрдб्рдбीрдпाрдирдмрди्рдз, рдоूрд▓рдмрди्рдз, рдЬाрд▓рди्рдзрд░рдмрди्рдз, рд╡िрдкрд░ीрддрдХрд░рдгी, рд╡рдЬ़्рд░ोрд▓ी рдФрд░ рд╢рдХ्рддिрдЪाрд▓рдиी рдпे рджрд╕ рдоुрдж्рд░ाрдпें рд╣ैं। рдЬो рдЬрд░ा (рд╡ृрдж्рдзा рдЕрд╡рд╕्рдеा) рдорд░рдг (рдоृрдд्рдпु) рдХा рдиाрд╢ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै। рдЗрдирдХा рд╡рд░्рдгрди рдиिрдо्рди рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै।  1. рдорд╣ाрдоुрдж्рд░ा- рдорд╣ाрдоुрдж्рд░ा рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै- рдкाрджрдоूрд▓ेрди рд╡ाрдоेрди рдпोрдиिं рд╕рдо्рдкीрдб्рдп рджрдХ्рд╖िрдгрдо्।  рдк्рд░рд╕ाрд░िрддं рдкрдж рдХृрдд्рдпा рдХрд░ाрдн्рдпां рдзाрд░рдпेрджृрдврдо्।।  рдХंрдаे рдмंрдзं рд╕рдоाрд░ोрдк्рдп рдзाрд░рдпेрдж्рд╡ाрдпुрдоूрд░्рдз्рд╡рддः।  рдпрдеा рджрдг्рдбрд╣рддः рд╕рд░्рдкों рджंрдбाрдХाрд░ः рдк्рд░рдЬाрдпрддे  рдЛрдЬ्рд╡ीрднूрддा рддрдеा рд╢рдХ्рддि: рдХुрдг्рдбрд▓ी рд╕рд╣рд╕ा рднрд╡ेрддрдд् ।।  (рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा- 3/9,10)  рдЕрд░्рдеाрдд् рдмाрдпें рдкैрд░ рдХो рдПрдб़ी рдХो рдЧुрджा рдФрд░ рдЙрдкрд╕्рде рдХे рдордз्рдп рд╕ीрд╡рди рдкрд░ рджृрдв़рддा рд╕े рд▓рдЧाрдХрд░ рджाрд╣िрдиे рдкैрд░ рдХो рдлैрд▓ा рдХрд░ рд░рдЦें...

рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХा рд╕ाрдоाрди्рдп рдкрд░िрдЪрдп

  рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдорд╣рд░्рд╖ि рдШेрд░рдг्рдб рдФрд░ рд░ाрдЬा рдЪрдг्рдбिрдХाрдкाрд▓ि рдХे рд╕ंрд╡ाрдж рд░ूрдк рдоें рд░рдЪिрдд рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдорд╣рд░्рд╖ि рдШेрд░рдг्рдб рдХी рдЕрдиुрдкрдо рдХृрддि рд╣ै। рдЗрд╕ рдХे рдпोрдЧ рдХो рдШрдЯрд╕्рде рдпोрдЧ рдпा рд╕рдк्рддांрдЧ рдпोрдЧ рднी рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै। рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे  рд╕ाрдд рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै рддрдеा рдпोрдЧ рдХे рд╕ाрдд рдЕंрдЧो рдХी рдЪрд░्рдЪा рдХी рдЧрдИ рд╣ै рдЬो рдШрдЯрд╢ुрдж्рдзि рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ैं,  рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдпोрдЧ рдХो рд╕рдк्рддांрдЧрдпोрдЧ рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै । рд╢ाोрдзрдиं рджृрдврддा рдЪैрд╡ рд╕्рдеैрд░्рдпं рдзैрд░्рдп рдЪ рд▓ाрдШрд╡рдо्।  рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдЪ рдиिрд░्рд▓िрдк्рддं рдЪ рдШрдЯрд╕्рдп рд╕рдк्рддрд╕ाрдзрдирдо् ।। рдШे.рд╕ं. 9 рд╢ोрдзрди, рджृреЭрддा, рд╕्рдеिрд░рддा, рдзीрд░рддा, рд▓рдШुрддा, рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рддрдеा рдиिрд░्рд▓िрдк्рддрддा । рдЗрди рд╕ाрддों рдХे рд▓िрдП рдЙрдпाрдпрд░ूрдк рдоे рд╢рд░ीрд░ рд╢ोрдзрди рдХे рд╕ाрдд рд╕ाрдзрдиो рдХो рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै। рд╖рдЯрдХाрд░्рдордгा рд╢ोрдзрдиं рдЪ рдЖрд╕рдиेрди् рднрд╡ेрдж्рджृрдврдо्।   рдоुрдж्рд░рдпा рд╕्рдеिрд░рддा рдЪैрд╡ рдк्рд░рдд्рдпाрд╣ाрд░ेрдг рдзीрд░рддा।।  рдк्рд░ाрдгाрдпाрдоाँрд▓्рд▓ाрдШрд╡ं рдЪ рдз्рдпाрдиाрдд्рдк्рд░рдд्рдХ्рд╖рдоाрдд्рдоाрди:।   рд╕рдоाрдзिрдиा рдиिрд░्рд▓िрдк्рддिं рдЪ рдоुрдХ्рддिрд░ेрд╡ рди рд╕ंрд╢рдп।। рдШे.рд╕ं. 10-11   рдЕрд░्рдеाрдд् рд╖рдЯрдХрд░्рдоों рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдХा рд╢ोрдзрди, рдЖрд╕рди рд╕े рджृреЭрддा. рдоुрдж्рд░ा рд╕े рд╕्рдеिрд░рддा, рдк्рд░рдд्рдпाрд╣ाрд░ рд╕े рдзीрд░рддा, рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рд╕े рд▓ाрдШрд╡ं (рд╣рд▓्рдХाрдкрди), рдз्рдпाрди рд╕े рдЖрдд्рдорд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░ рддрдеा рд╕рдоाрдзि рд╕े рдиिрд░्рд▓िрдк्рддрднाрд╡ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдХे рдоुрдХ्рддि рдЕрд╡рд╢्рдп рд╣ी рд╣ो рдЬाрдПрдЧी, рдЗрд╕рдоे ...

рд╕िрдж्рдз-рд╕िрдж्рдзांрдд-рдкрдж्рдзрддि рд╕ाрдоाрди्рдп рдкрд░िрдЪрдп

рдк्рд░рдердо рдЙрдкрджेрд╢- рдкिрдг्рдб рдЙрдд्рдкрддि рд╡िрдЪाрд░ рд╕िрдж्рдз-рд╕िрдж्рдзांрдд-рдкрдж्рдзрддि рдЕрдз्рдпाрдп - 2 (рдкिрдг्рдб рд╡िрдЪाрд░) рд╕िрдж्рдз-рд╕िрдж्рдзांрдд-рдкрдж्рдзрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдиौ рдЪрдХ्рд░ो рдХे рдиाрдо 1. рдм्рд░рд╣рдордЪрдХ्рд░ - рдоूрд▓ाрдзाрд░ рдоे рд╕्рдеिрдд рд╣ै, рдХाрдордиाрдУं рдХी рдкूрд░्рддि рд╣ोрддी рд╣ैं। 2. рд╕्рд╡ाрдзिрд╖्рдаाрди рдЪрдХ्рд░ - рдЗрд╕рд╕े рд╣рдо рдЪीрдЬो рдХो рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ै। 3. рдиाрднी рдЪрдХ्рд░ - рд╕िрдж्рдзि рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рд╣ोрддी рд╣ै। 4. рдЕрдиाрд╣рдд рдЪрдХ्рд░ - рд╣ृрджрдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ोрддा рд╣ै। 5. рдХрдг्рдардЪрдХ्рд░ - рд╡िрд╢ुрдж्рдзि-рд╕ंрдХрд▓्рдк рдкूрд░्рддि, рдЖрд╡ाрдЬ рдордзुрд░ рд╣ोрддी рд╣ै। 6. рддाрд▓ुрдЪрдХ्рд░ -  рдШрдЯिрдХा рдоें, рдЬिрд╣्рд╡ा рдХे рдоूрд▓ рднाрдЧ рдоें,  рд▓рдп рд╕िрдж्рдзि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। 7. рдн्рд░ुрдЪрдХ्рд░ -     рдЖрдЬ्рдЮा рдЪрдХ्рд░ - рд╡ाрдгी рдХी рд╕िрдж्рдзि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। 8. рдиिрд░्рд╡ाрдгрдЪрдХ्рд░ - рдм्рд░рд╣рдорд░рди्рдз्рд░, рд╕рд╣рд╕्рдд्рд░ाрд░ рдЪрдХ्рд░, рдоोрдХ्рд╖ рдк्рд░ाрдк्рддि 9. рдЖрдХाрд╢ рдЪрдХ्рд░ - рд╕рд╣рд╕्рдд्рд░ाрд░рдЪрдХ्рд░ рдХे рдКрдкрд░,  рднрдп- рдж्рд╡ेрд╖ рдХी рд╕рдоाрдк्рддि рд╣ोрддी рд╣ै। рд╕िрдж्рдз-рд╕िрдж्рдзांрдд-рдкрдж्рдзрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ोрд╣рд▓ рдЖрдзाрд░ (1) рдкाрджांрдЧुрд╖्рда рдЖрдзाрд░ (2) рдоूрд▓ाрдзाрд░ (3) рдЧुрджाрдж्рд╡ाрд░ рдЖрдзाрд░ (4) рдоेрдж् рдЖрдзाрд░ (5) рдЙрдб्рдбिрдпाрди рдЖрдзाрд░ (6) рдиाрднी рдЖрдзाрд░ (7) рд╣ृрджрдпाрдзाрд░ (8) рдХрдг्рдаाрдзाрд░ (9) рдШрдЯिрдХाрдзाрд░ (10) рддाрд▓ु рдЖрдзाрд░ (11) рдЬिрд╣्рд╡ा рдЖрдзाрд░ (12) рдн्рд░ूрдордз्рдп рдЖрдзाрд░ (13) рдиाрд╕िрдХा рдЖрдзाрд░ (14) рдиाрд╕ाрдоूрд▓ рдХрдкाрдЯ рдЖрдзाрд░ (15) рд▓рд▓ाрдЯ рдЖрдзाрд░ (16) рдм्рд░рд╣рдорд░ंрдз्рд░ рдЖрдзाрд░ рд╕िрдж्рдз...

рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо

рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХो рдХुрдо्рднрдХ рдХрд╣ा рд╣ै, рд╕्рд╡ाрдоी рд╕्рд╡ाрдд्рдоाрд░ाрдо рдЬी рдиे рдк्рд░ाрдгाрдпाрдоों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рд╣ै - рд╕ूрд░्рдпрднेрджрдирдоुрдЬ्рдЬाрдпी рд╕ीрдд्рдХाрд░ी рд╢ीрддрд▓्рд░ी рддрдеा।  рднрд╕्рдд्рд░िрдХा рдн्рд░ाрдорд░ी рдоूрд░्рдЪ्рдЫा рдк्рд▓ाрд╡िрдиीрдд्рдпрд╖्рдЯрдХुंрдо्рднрдХा:।। (рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा- 2/44) рдЕрд░्рдеाрдд् - рд╕ूрд░्рдпрднेрджрди, рдЙрдЬ्рдЬाрдпी, рд╕ीрдд्рдХाрд░ी, рд╢ीрддрд▓ी, рднрд╕्рдд्рд░िрдХा, рдн्рд░ाрдорд░ी, рдоूрд░्рдЫा рдФрд░ рдк्рд▓ाрд╡िрдиी рдоें рдЖрда рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдХुрдо्рднрдХ (рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо) рд╣ै। рдЗрдирдХा рд╡рд░्рдгрди рдйिрдо्рди рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै 1. рд╕ूрд░्рдпрднेрджी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо - рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╕ूрд░्рдпрднेрджрди рдпा рд╕ूрд░्рдпрднेрджी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै - рдЖрд╕рдиे рд╕ुрдЦрджे рдпोрдЧी рдмрджрдз्рд╡ा рдЪैрд╡ाрд╕рдиं рддрддः।  рджрдХ्рд╖рдиाрдб्рдпा рд╕рдоाрдХृрд╖्рдп рдмрд╣िрд╕्рдеं рдкрд╡рди рд╢рдиै:।।  рдЖрдХेрд╢ाрджाрдирдЦाрдЧ्рд░ाрдЪ्рдЪ рдиिрд░ोрдзाрд╡рдзि рдХ्рд░ुंрднрдпेрдд। рддрддः рд╢рдиैः рд╕рд╡्рдп рдиाрдб्рдпा рд░ेрдЪрдпेрдд् рдкрд╡рди рд╢рдиै:।। (рд╣.рдк्рд░. 2/48/49) рдЕрд░्рдеाрдд- рдкрд╡िрдд्рд░ рдФрд░ рд╕рдорддрд▓ рд╕्рдеाрди рдоें рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЖрд╕рди рдмिрдЫाрдХрд░ рдЙрд╕рдХे рдКрдкрд░ рдкрдж्рдоाрд╕рди, рд╕्рд╡рд╕्рддिрдХाрд╕рди рдЖрджि рдХिрд╕ी рдЖрд╕рди рдоें рд╕ुрдЦрдкूрд░्рд╡рдХ рдоेрд░ुрджрдг्рдб, рдЧрд░्рджрди рдФрд░ рд╕िрд░ рдХो рд╕ीрдзा рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рдмैрдаेै। рдлिрд░ рджाрд╣िрдиे рдиाрд╕ाрд░рди्рдз्рд░ рдЕрд░्рдеाрдд рдкिंрдЧрд▓ा рдиाрдбी рд╕े рд╢рдиैः рд╢рдиैः рдкूрд░рдХ рдХрд░ें। рдЖрдн्рдпрди्рддрд░ рдХुрдо्рднрдХ рдХрд░ें। рдХुрдо्рднрдХ рдХे рд╕рдордп рдоूрд▓рдмрди्рдз рд╡ рдЬाрд▓рди्рдзрд░рдмрди्рдз рд▓рдЧा рдХрд░ рд░рдЦें।  рдпрдеा рд╢рдХ्рддि рдХुрдо्рднрдХ рдХे рдк...

рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд "рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо" -- рд╡िрдзि, рд▓ाрдн рдПрд╡ं рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпाँ

рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдШेрд░рдг्рдбрд╕ंрд╣िрддा рдоें рдорд╣рд░्рд╖ि рдШेрд░рдг्рдб рдиे рдЖрда рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо (рдХुрдо्рднрдХो) рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै । рдк्рд░ाрдг рдХे рдиिрдпрди्рдд्рд░рдг рд╕े рдорди рдиिрдпрди्рдд्рд░िрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕрдд: рдк्рд░ाрдпाрдпाрдо рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдмрддाрдИ рдЧрдИ рд╣ै। рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдХी рднांрддि рдк्рд░ाрдгाрдпाрдоों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдШेрд░рдг्рдбрд╕ंрд╣िрддा рдоें рднी рдЖрда рдмрддाрдИ рдЧрдИं рд╣ै рдХिрди्рддु рджोрдиो рдоें рдеोрдбा рдЕрди्рддрд░ рд╣ै। рдШेрд░рдг्рдбрд╕ंрд╣िрддा рдоे рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै- рд╕рд╣िрдд: рд╕ूрд░्рдпрднेрджрд╢्рдЪ рдЙрдЬ्рдЬाрдпी рд╢ीрддрд▓ी рддрдеा। рднрд╕्рдд्рд░िрдХा рдн्рд░ाрдорд░ी рдоूрд░्рдЪ्рдЫा рдХेрд╡рд▓ी рдЪाрд╖्рдЯрдХुрдо्рднрдХा।। (рдШे.рд╕ं0 5 / 46) 1. рд╕рд╣िрдд, 2. рд╕ूрд░्рдп рднेрджрди, 3. рдЙрдЬ्рдЬाрдпी, 4. рд╢ीрддрд▓ी, 5. рднрд╕्рдд्рд░िрдХा, 6. рдн्рд░ाрдорд░ी, 7. рдоूрд░्рдЪ्рдЫा рддрдеा 8. рдХेрд╡рд▓ी рдпे рдЖрда рдХुрдо्рднрдХ (рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо) рдХрд╣े рдЧрдП рд╣ैं। рдк्рд░ाрдгाрдпाрдоों рдХे рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╣рд▓्рдХाрдкрди рдЖрддा рд╣ै। 1. рд╕рд╣िрдд рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо - рд╕рд╣िрдд рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ोрддे рд╣ै (i) рд╕ंрдЧрд░्рдн рдФрд░ (ii) рдиिрдЧрд░्рдн । рд╕рдЧрд░्рдн рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдоें рдмीрдЬ рдорди्рдд्рд░ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ैँ। рдФрд░ рдиिрдЧрд░्рдн рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдмीрдЬ рдорди्рдд्рд░ рд░рд╣िрдд рд╣ोрддा рд╣ै। (i) рд╕рдЧрд░्рдн рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо- рдЗрд╕рдХे рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХे рд▓िрдпे рдкрд╣рд▓े рдм्рд░рд╣्рдоा рдкрд░ рдз्рдпाрди рд▓рдЧाрдиा рд╣ै, рдЙрди рдкрд░ рд╕рдЬрдЧрддा рдХो рдХेрди्рдж्рд░िрдд рдХрд░рддे рд╕рдордп рдЙрди्рд╣ें рд▓ाрд▓ рд░ंрдЧ рдоें рджेрдЦрдиा рд╣ै рддрдеा рдпрд╣ рдХрд▓्рдкрдиा рдХрд░рдиी рд╣ै рдХि рд╡े рд▓ाрд▓ рд╣ै рдФрд░ рд░рдЬрд╕ рдЧुрдгों рд╕े...

рдЪिрдд्рдд рдк्рд░рд╕ाрджрди рдХे рдЙрдкाрдп

рдорд╣рд░्рд╖ि рдкрддंрдЬрд▓ि рдиे рдмрддाрдпा рд╣ै рдХि рдоैрдд्рд░ी, рдХрд░ुрдгा, рдоुрджिрддा рдФрд░ рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдЗрди рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рднाрд╡рдиाрдУं рд╕े рднी рдЪिрдд्рдд рд╢ुрдж्рдз рд╣ोрддा рд╣ै। рдФрд░ рд╕ाрдзрдХ рд╡ृрдд्рддिрдиिрд░ोрдз рдоे рд╕рдорд░्рде рд╣ोрддा рд╣ै 'рдоैрдд्рд░ीрдХрд░ुрдгाрдоुрджिрддोрдкेрдХ्рд╖ाрдгां рд╕ुрдЦрджुःрдЦрдкुрдг्рдпाрдкुрдг्рдпрд╡िрд╖рдпाрдгां рднाрд╡рдиाрддрд╢्рдЪिрдд्рддрдк्рд░рд╕ाрджрдирдо्' (рдпोрдЧрд╕ूрдд्рд░ 1/33) рд╕ुрд╕рдо्рдкрди्рди рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдоें рдоिрдд्рд░рддा рдХी рднाрд╡рдиा рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП, рджुःрдЦी рдЬрдиों рдкрд░ рджрдпा рдХी рднाрд╡рдиा рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП। рдкुрдг्рдпाрдд्рдоा рдкुрд░ुрд╖ों рдоें рдк्рд░рд╕рди्рдирддा рдХी рднाрд╡рдиा рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП рддрдеा рдкाрдк рдХрд░्рдо рдХрд░рдиे рдХे рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╡ाрд▓े рдкुрд░ुрд╖ों рдоें рдЙрджाрд╕ीрдирддा рдХा рднाрд╡ рд░рдЦे। рдЗрди рднाрд╡рдиाрдУं рд╕े рдЪिрдд्рдд рд╢ुрдж्рдз рд╣ोрддा рд╣ै। рд╢ुрдж्рдз рдЪिрдд्рдд рд╢ीрдШ्рд░ рд╣ी рдПрдХाрдЧ्рд░рддा рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рд╕ुрдЦी, рджुःрдЦी, рдкुрдг्рдпाрдд्рдоा рдФрд░ рдкाрдкी рдЖрджि рд╕рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ोрддे рд╣ैं। рдРрд╕े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рдк्рд░рддि рд╕ाрдзाрд░рдг рдЬрди рдоें рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд░ाрдЧ. рдж्рд╡ेрд╖ рдЖрджि рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рд╣ै। рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╕ुрдЦी рджेрдЦрдХрд░ рджूрд╕рд░े рдЕрдиुрдХूрд▓ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЙрд╕рдоें рд░ाрдЧ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдж्рд╡ेрд╖ рд╡ рдИрд░्рд╖्рдпा рдЖрджि। рдХिрд╕ी рдкुрдг्рдпाрдд्рдоा рдХे рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдЬीрд╡рди рдХो рджेрдЦрдХрд░ рдЕрди्рдп рдЬрди рдХे рдЪिрдд्рдд рдоें рдИрд░्рд╖्рдпा рдЖрджि рдХा рднाрд╡ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрд╕рдХी рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рд╡ рдЖрджрд░ рдХो рджेрдЦрдХрд░ рджूрд╕рд░े рдЕрдиेрдХ...