Skip to main content

Gas | Acidity | Flatulence- Causes, Symptoms: Home Remedies for Gas and Acidity

Gas/ Flatulence

Excess gas in the stomach is definitely not a good condition, it is also considered bad manners, and many types of physical problems also arise due to excess gas formation in an average amount.If a sour after-taste in the mouth follows a belch, It is a symptom of indigestion and it also means we are expelling gases formed in the stomach.

Cause of Gas, Acidity and Flatulence

Excessive hot, spicy, fried food. Intake of fats, sweets, adulterated food. Intake of Alcohol. Excessive intake of chocolate, tea, coffee, garlic, onions and excessive smoking. Stress-related conditions like anger, fear, worrying. Excessive exposure to sun and heat. 

Treatment of Gas/Flatulence

Avoid heavy smoking and pan eating. Cut down drastically on your daily number of cold drinks and cups of tea. Cut off intake of milk and sweets, if these increase gas. Eat less than appetite demands. Eat slowly, fully concentrating on the food, do not indulge in thinking while eating. Avoid onions, tomatoes, potatoes, peas, beans, dals and sweets in excess.

gas acidity heartburn and flatulence

Home Remedies for Gas/Flatulence

Take 5 gm each of fried hing (by frying in ghee, hing becomes pure), black salt, cardamom (Elaichi) and dry ginger (sonth). Make fine powder, mix well and store in a clean bottle. 2 teaspoon of this powder can be given along with some lukewarm water 2 to 3 times a day which instantly gives relief from gas.

Similarly a mixture of 2 gm of ajmoda (celery seeds) and 1 gram saunph (Fennel) and sugar (as required) is given in doses of 1/2 to 1 teaspoon with lukewarm water. This also gives prompt relief from gas problems. 

Take 1 part of hing, 2 parts of vacha, 3 parts of black salt, 4 parts of sonth (dry ginger), 5 parts of jeera, 6 parts of harar, 7 parts of pohkar mool and 8 parts of kuth and prepare a choorna. Take about 3 to 5 gm of this choorna twice or thrice daily with warm water for immediate relief from gas.

Cardamom is a highly useful home remedy. 5 gm of its powder can be taken with water.

Kumari Asava 20 ml with equal quantity of lukewarm water twice a day is also a good choice in gas problem. It is an Ayurvedic medicine.

Acidity- (heartburn)

Hyperacidity is a widespread common disorder which, if not treated in time, leads to ulcer formation in the digestive tract. It is mainly caused when hydrochloric acid, an important component of the digestive juices, is produced in excess.

Cause of Acidity (heartburn)

Excessive hot, spicy, fried food. Intake of fats, sweets, adulterated food. Intake of Alcohol. Excessive intake of strong chocolate, tea, coffee, garlic, onions and excessive smoking. Stress-related conditions like anger, fear, worrying. Excessive exposure to sun and heat. 

Symptoms of Acidity (heartburn)

Burning sensation in the chest and throat. Sour oral secretion/belching. Vomiting, headache. Heat in the body. Lack of appetite. 

Home Remedies for Acidity (heartburn)-

About 200 to 500 ml of cold milk taken in sips during the day and at bedtime proves very beneficial in controlling acidity. A decoration of sandal (chandan) may be consumed thrice a day for relief. Tender fruit pulp of coconut may be taken from time to time. Tender coconut water soothes gastric irritation. Simple sugar-added cold water also if consumed brings down the acidity level immediately. However, diabetics should refrain from this remedy.

gas acidity heartburn and flatulence

Yogic Treatment for Gas and Acidity

Eat easily digestible food by chewing each mouthful properly. Leafy vegetables like Palak, Bathua and Methi be made in to paste and added to dough for chapati and kept for 8-10 hours before cooking. Eat dry chapatis without consuming any water with it. Take warm water after about half an hour. At night take only milk and fruits. 

Yoga Asanas for Gas and Acidity

Paschimottanasana, Ardhamatsyendrasana, Vajrasana, Suptavajrasana, Mayurasana, Makarasana, Pawanamuktasana, Halasana, etc.

Uddiyanabandh, Kapalbhati and Agnisar Pranayama are very useful. Nauli and Kunjal performed at regular interval can be very useful for treatment of gastric and acidity problem.

All these measures, if taken properly relieve the problem of excessive passing of gas and Acidity.

Some easy tips to keep facial skin glowing

Naturopathy treatment for Insomnia (Sleeplessness)

Weight loss tips 


Comments

Popular posts from this blog

рд╕िрдж्рдз-рд╕िрдж्рдзांрдд-рдкрдж्рдзрддि рд╕ाрдоाрди्рдп рдкрд░िрдЪрдп

рдк्рд░рдердо рдЙрдкрджेрд╢- рдкिрдг्рдб рдЙрдд्рдкрддि рд╡िрдЪाрд░ рд╕िрдж्рдз-рд╕िрдж्рдзांрдд-рдкрдж्рдзрддि рдЕрдз्рдпाрдп - 2 (рдкिрдг्рдб рд╡िрдЪाрд░) рд╕िрдж्рдз-рд╕िрдж्рдзांрдд-рдкрдж्рдзрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдиौ рдЪрдХ्рд░ो рдХे рдиाрдо 1. рдм्рд░рд╣рдордЪрдХ्рд░ - рдоूрд▓ाрдзाрд░ рдоे рд╕्рдеिрдд рд╣ै, рдХाрдордиाрдУं рдХी рдкूрд░्рддि рд╣ोрддी рд╣ैं। 2. рд╕्рд╡ाрдзिрд╖्рдаाрди рдЪрдХ्рд░ - рдЗрд╕рд╕े рд╣рдо рдЪीрдЬो рдХो рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ै। 3. рдиाрднी рдЪрдХ्рд░ - рд╕िрдж्рдзि рдХी рдк्рд░ाрдк्рддि рд╣ोрддी рд╣ै। 4. рдЕрдиाрд╣рдд рдЪрдХ्рд░ - рд╣ृрджрдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ोрддा рд╣ै। 5. рдХрдг्рдардЪрдХ्рд░ - рд╡िрд╢ुрдж्рдзि-рд╕ंрдХрд▓्рдк рдкूрд░्рддि, рдЖрд╡ाрдЬ рдордзुрд░ рд╣ोрддी рд╣ै। 6. рддाрд▓ुрдЪрдХ्рд░ -  рдШрдЯिрдХा рдоें, рдЬिрд╣्рд╡ा рдХे рдоूрд▓ рднाрдЧ рдоें,  рд▓рдп рд╕िрдж्рдзि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। 7. рдн्рд░ुрдЪрдХ्рд░ -     рдЖрдЬ्рдЮा рдЪрдХ्рд░ - рд╡ाрдгी рдХी рд╕िрдж्рдзि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। 8. рдиिрд░्рд╡ाрдгрдЪрдХ्рд░ - рдм्рд░рд╣рдорд░рди्рдз्рд░, рд╕рд╣рд╕्рдд्рд░ाрд░ рдЪрдХ्рд░, рдоोрдХ्рд╖ рдк्рд░ाрдк्рддि 9. рдЖрдХाрд╢ рдЪрдХ्рд░ - рд╕рд╣рд╕्рдд्рд░ाрд░рдЪрдХ्рд░ рдХे рдКрдкрд░,  рднрдп- рдж्рд╡ेрд╖ рдХी рд╕рдоाрдк्рддि рд╣ोрддी рд╣ै। рд╕िрдж्рдз-рд╕िрдж्рдзांрдд-рдкрдж्рдзрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ोрд╣рд▓ рдЖрдзाрд░ (1) рдкाрджांрдЧुрд╖्рда рдЖрдзाрд░ (2) рдоूрд▓ाрдзाрд░ (3) рдЧुрджाрдж्рд╡ाрд░ рдЖрдзाрд░ (4) рдоेрдж् рдЖрдзाрд░ (5) рдЙрдб्рдбिрдпाрди рдЖрдзाрд░ (6) рдиाрднी рдЖрдзाрд░ (7) рд╣ृрджрдпाрдзाрд░ (8) рдХрдг्рдаाрдзाрд░ (9) рдШрдЯिрдХाрдзाрд░ (10) рддाрд▓ु рдЖрдзाрд░ (11) рдЬिрд╣्рд╡ा рдЖрдзाрд░ (12) рдн्рд░ूрдордз्рдп рдЖрдзाрд░ (13) рдиाрд╕िрдХा рдЖрдзाрд░ (14) рдиाрд╕ाрдоूрд▓ рдХрдкाрдЯ рдЖрдзाрд░ (15) рд▓рд▓ाрдЯ рдЖрдзाрд░ (16) рдм्рд░рд╣рдорд░ंрдз्рд░ рдЖрдзाрд░ рд╕िрдж्рдз...

рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд "рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо" -- рд╡िрдзि, рд▓ाрдн рдПрд╡ं рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпाँ

рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдШेрд░рдг्рдбрд╕ंрд╣िрддा рдоें рдорд╣рд░्рд╖ि рдШेрд░рдг्рдб рдиे рдЖрда рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо (рдХुрдо्рднрдХो) рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै । рдк्рд░ाрдг рдХे рдиिрдпрди्рдд्рд░рдг рд╕े рдорди рдиिрдпрди्рдд्рд░िрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕрдд: рдк्рд░ाрдпाрдпाрдо рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдмрддाрдИ рдЧрдИ рд╣ै। рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдХी рднांрддि рдк्рд░ाрдгाрдпाрдоों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдШेрд░рдг्рдбрд╕ंрд╣िрддा рдоें рднी рдЖрда рдмрддाрдИ рдЧрдИं рд╣ै рдХिрди्рддु рджोрдиो рдоें рдеोрдбा рдЕрди्рддрд░ рд╣ै। рдШेрд░рдг्рдбрд╕ंрд╣िрддा рдоे рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै- рд╕рд╣िрдд: рд╕ूрд░्рдпрднेрджрд╢्рдЪ рдЙрдЬ्рдЬाрдпी рд╢ीрддрд▓ी рддрдеा। рднрд╕्рдд्рд░िрдХा рдн्рд░ाрдорд░ी рдоूрд░्рдЪ्рдЫा рдХेрд╡рд▓ी рдЪाрд╖्рдЯрдХुрдо्рднрдХा।। (рдШे.рд╕ं0 5 / 46) 1. рд╕рд╣िрдд, 2. рд╕ूрд░्рдп рднेрджрди, 3. рдЙрдЬ्рдЬाрдпी, 4. рд╢ीрддрд▓ी, 5. рднрд╕्рдд्рд░िрдХा, 6. рдн्рд░ाрдорд░ी, 7. рдоूрд░्рдЪ्рдЫा рддрдеा 8. рдХेрд╡рд▓ी рдпे рдЖрда рдХुрдо्рднрдХ (рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо) рдХрд╣े рдЧрдП рд╣ैं। рдк्рд░ाрдгाрдпाрдоों рдХे рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╣рд▓्рдХाрдкрди рдЖрддा рд╣ै। 1. рд╕рд╣िрдд рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо - рд╕рд╣िрдд рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ोрддे рд╣ै (i) рд╕ंрдЧрд░्рдн рдФрд░ (ii) рдиिрдЧрд░्рдн । рд╕рдЧрд░्рдн рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдоें рдмीрдЬ рдорди्рдд्рд░ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ैँ। рдФрд░ рдиिрдЧрд░्рдн рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдмीрдЬ рдорди्рдд्рд░ рд░рд╣िрдд рд╣ोрддा рд╣ै। (i) рд╕рдЧрд░्рдн рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо- рдЗрд╕рдХे рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХे рд▓िрдпे рдкрд╣рд▓े рдм्рд░рд╣्рдоा рдкрд░ рдз्рдпाрди рд▓рдЧाрдиा рд╣ै, рдЙрди рдкрд░ рд╕рдЬрдЧрддा рдХो рдХेрди्рдж्рд░िрдд рдХрд░рддे рд╕рдордп рдЙрди्рд╣ें рд▓ाрд▓ рд░ंрдЧ рдоें рджेрдЦрдиा рд╣ै рддрдеा рдпрд╣ рдХрд▓्рдкрдиा рдХрд░рдиी рд╣ै рдХि рд╡े рд▓ाрд▓ рд╣ै рдФрд░ рд░рдЬрд╕ рдЧुрдгों рд╕े...

рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╖рдЯ्рдХрд░्рдо

рд╣рдардк्рд░рджीрдкिрдХा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╖рдЯ्рдХрд░्рдо рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा рд╣рдардпोрдЧ рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЧ्рд░рди्рдеों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ैं। рдЗрд╕ рдЧ्рд░рди्рде рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдпोрдЧी рд╕्рд╡ाрдд्рдоाрд░ाрдо рдЬी рд╣ैं। рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдХे рдж्рд╡िрддीрдп рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рд╖рдЯрдХрд░्рдоों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╖рдЯрдХрд░्рдоों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕्рд╡ाрдоी рд╕्рд╡ाрдд्рдоाрд░ाрдо  рдЬी рдХрд╣рддे рд╣ैं - рдзौрддिрд░्рдмрд╕्рддिрд╕्рддрдеा рдиेрддिрд╕्рдд्рд░ाрдЯрдХं рдиौрд▓िрдХं рддрдеा।  рдХрдкाрд▓рднाрддिрд╢्рдЪैрддाрдиि рд╖рдЯ्рдХрд░्рдоाрдгि рдк्рд░рдЪрдХ्рд╖рддे।। (рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा-2/22) рдЕрд░्рдеाрдд- рдзौрддि, рдмрд╕्рддि, рдиेрддि, рдд्рд░ाрдЯрдХ, рдиौрд▓ि рдФрд░ рдХрдкाрд▓рднोंрддि рдпे рдЫ: рдХрд░्рдо рд╣ैं। рдмुрдж्рдзिрдоाрди рдпोрдЧिрдпों рдиे рдЗрди рдЫः рдХрд░्рдоों рдХो рдпोрдЧрдоाрд░्рдЧ рдоें рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрди рдЫрд╣ рдХрд░्рдоों рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЧрдЬрдХрд░рдгी рдХा рднी рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╡ैрд╕े рдЧрдЬрдХрд░рдгी рдзौрддिрдХрд░्рдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╣ी рдЖ рдЬाрддी рд╣ै। рдЗрдирдХा рд╡рд░्рдгрди рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╣ै 1. рдзौрддि-  рдзौँрддि рдХ्рд░िрдпा рдХी рд╡िрдзि рдФрд░  рдЗрд╕рдХे рд▓ाрдн рдПрд╡ं рд╕ाрд╡рдзाрдиी- рдзौँрддिрдХрд░्рдо рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рдХेрд╡рд▓ рд╡рд╕्рдд्рд░ рдзौрддि рдХा рд╣ी рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдзौрддि рдХ्рд░िрдпा рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдпोрдЧी рд╕्рд╡ाрдд्рдоाрд░ाрдо рдЬी рдХрд╣рддे рд╣ैं- рдЪрддुрд░ंрдЧुрд▓ рд╡िрд╕्рддाрд░ं рд╣рд╕्рддрдкंрдЪрджрд╢ाрдпрддрдо। . рдЧुрд░ूрдкрджिрд╖्рдЯрдоाрд░्рдЧेрдг рд╕िрдХ्рддं рд╡рд╕्рдд्рд░ं рд╢рдиैрд░्рдЧрд╕ेрдд्।।  рдкुрдиः рдк्рд░рдд्рдпाрд╣рд░ेрдЪ्рдЪैрддрджुрджिрддं рдз...

"рдЪрдХ्рд░ " - рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд╢рдХ्рддि рдХेрди्рдж्рд░

7 Chakras in Human Body рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдк्рд░ाрдг рдКрд░्рдЬा рдХा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдиाрдб़ी рдХे рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдоाрд░्рдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ोрддा рд╣ै। рдФрд░ рдПрдХ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдмिрди्рджु рдкрд░ рдЗрд╕рдХा рд╕ंрдЧрдо рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдмिрди्рджु рдк्рд░ाрдг рдЕрдерд╡ा рдЖрдд्рдоिрдХ рд╢рдХ्рддि рдХा рдХेрди्рдж्рд░ рд╣ोрддे рд╣ै। рдпोрдЧ рдоें рдЗрди्рд╣ें рдЪрдХ्рд░ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЪрдХ्рд░ рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдКрд░्рдЬा рдХे рдкрд░िрдкрде рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдкрд░िрдкрде рдоेрд░ूрджрдг्рдб рдоें рд╣ोрддा рд╣ै। рдЪрдХ्рд░ рдЙрдЪ्рдЪ рддрд▓ों рд╕े рдКрд░्рдЬा рдХो рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рддे рд╣ै рддрдеा рдЙрд╕рдХा рд╡िрддрд░рдг рдорди рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХो рдХрд░рддे рд╣ै। 'рдЪрдХ्рд░' рд╢рдм्рдж рдХा рдЕрд░्рде-  'рдЪрдХ्рд░' рдХा рд╢ाрдм्рджिрдХ рдЕрд░्рде рдкрд╣िрдпा рдпा рд╡ृрдд्рдд рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдХिрди्рддु рдЗрд╕ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢рдм्рдж рдХा рдпौрдЧिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЕрд░्рде рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдпा рднँрд╡рд░ рд╕े рд╣ै। рдЪрдХ्рд░ рдЕрддीрди्рдж्рд░िрдп рд╢рдХ्рддि рдХेрди्рдж्рд░ों рдХी рдРрд╕ी рд╡िрд╢ेрд╖ рддрд░ंрдЧे рд╣ैं, рдЬो рд╡ृрдд्рддाрдХाрд░ рд░ूрдк рдоें рдЧрддिрдоाрди рд░рд╣рддी рд╣ैं। рдЗрди рддрд░ंрдЧों рдХो рдЕрдиुрднрд╡ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╣рд░ рдЪрдХ्рд░ рдХी рдЕрдкрдиी рдЕрд▓рдЧ рддрд░ंрдЧ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЕрд▓рдЧ рдЕрд▓рдЧ рдЪрдХ्рд░ рдХी рддрд░ंрдЧрдЧрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрд▓рдЧ рдЕрд▓рдЧ рд░ंрдЧ рдХो рдШूрд░्рдгрдирд╢ीрд▓ рдк्рд░рдХाрд╢ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЗрди्рд╣ें рджेрдЦा рдЬाрддा рд╣ै। рдпोрдЧिрдпों рдиे рдЧрд╣рди рдз्рдпाрди рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рдЪрдХ्рд░ों рдХो рд╡िрднिрди्рди рджрд▓ों рд╡ рд░ंрдЧों рд╡ाрд▓े рдХрдорд▓ рдкुрд╖्рдк рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦा। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдпोрдЧрд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рдЗрди рдЪрдХ्рд░ों рдХो 'рд╢рд░ीрд░ рдХा рдХрдорд▓ рдкुрд╖्рдк” рдХрд╣ा рдЧ...

Sidh Sidhant Paddhati PDF in Hindi Download Free

рд╕िрдж्рдз рд╕िрдж्рдзांрдд рдкрдж्рдзрддि рд╕िрдж्рдз - рдЕрд░्рдеाрдд -  рдпोрдЧी , рдорд╣ाрди рдкुрд░ुрд╖ рд╕िрдж्рдзांрдд -  рдЕрд░्рдеाрдд् - рдиिрд╢्рдЪिрдд рдордд    рдкрдж्рдзрддि - рдЕрд░्рдеाрдд् - рдоाрд░्рдЧ

рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдоुрдж्рд░ाрдпें, рдмंрдз

  рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдоुрдж्рд░ाрдпें, рдмंрдз рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рдоुрдж्рд░ाрдУं рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕्рд╡ाрдоी рд╕्рд╡ाрдд्рдоाрд░ाрдо рдЬी рдиे рдХрд╣ा рд╣ै рдорд╣ाрдоुрдж्рд░ा рдорд╣ाрдмрди्рдзों рдорд╣ाрд╡ेрдзрд╢्рдЪ рдЦेрдЪрд░ी।  рдЙрдб़्рдбीрдпाрдиं рдоूрд▓рдмрди्рдзрд╕्рддрддो рдЬाрд▓ंрдзрд░ाрднिрдз:। (рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा- 3/6 ) рдХрд░рдгी рд╡िрдкрд░ीрддाрдЦ्рдпा рдмрдЬ़्рд░ोрд▓ी рд╢рдХ्рддिрдЪाрд▓рдирдо्।  рдЗрджं рд╣ि рдоुрдж्рд░ाрджрд╢्рдХ рдЬрд░ाрдорд░рдгрдиाрд╢рдирдо्।।  (рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा- 3/7) рдЕрд░्рдеाрдд рдорд╣ाрдоुрдж्рд░ा, рдорд╣ाрдмंрдз, рдорд╣ाрд╡ेрдз, рдЦेрдЪрд░ी, рдЙрдб्рдбीрдпाрдирдмрди्рдз, рдоूрд▓рдмрди्рдз, рдЬाрд▓рди्рдзрд░рдмрди्рдз, рд╡िрдкрд░ीрддрдХрд░рдгी, рд╡рдЬ़्рд░ोрд▓ी рдФрд░ рд╢рдХ्рддिрдЪाрд▓рдиी рдпे рджрд╕ рдоुрдж्рд░ाрдпें рд╣ैं। рдЬो рдЬрд░ा (рд╡ृрдж्рдзा рдЕрд╡рд╕्рдеा) рдорд░рдг (рдоृрдд्рдпु) рдХा рдиाрд╢ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै। рдЗрдирдХा рд╡рд░्рдгрди рдиिрдо्рди рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै।  1. рдорд╣ाрдоुрдж्рд░ा- рдорд╣ाрдоुрдж्рд░ा рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै- рдкाрджрдоूрд▓ेрди рд╡ाрдоेрди рдпोрдиिं рд╕рдо्рдкीрдб्рдп рджрдХ्рд╖िрдгрдо्।  рдк्рд░рд╕ाрд░िрддं рдкрдж рдХृрдд्рдпा рдХрд░ाрдн्рдпां рдзाрд░рдпेрджृрдврдо्।।  рдХंрдаे рдмंрдзं рд╕рдоाрд░ोрдк्рдп рдзाрд░рдпेрдж्рд╡ाрдпुрдоूрд░्рдз्рд╡рддः।  рдпрдеा рджрдг्рдбрд╣рддः рд╕рд░्рдкों рджंрдбाрдХाрд░ः рдк्рд░рдЬाрдпрддे  рдЛрдЬ्рд╡ीрднूрддा рддрдеा рд╢рдХ्рддि: рдХुрдг्рдбрд▓ी рд╕рд╣рд╕ा рднрд╡ेрддрдд् ।।  (рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा- 3/9,10)  рдЕрд░्рдеाрдд् рдмाрдпें рдкैрд░ рдХो рдПрдб़ी рдХो рдЧुрджा рдФрд░ рдЙрдкрд╕्рде рдХे рдордз्рдп рд╕ीрд╡рди рдкрд░ рджृрдв़рддा рд╕े рд▓рдЧाрдХрд░ рджाрд╣िрдиे рдкैрд░ рдХो рдлैрд▓ा рдХрд░ рд░рдЦें...

рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо

рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХो рдХुрдо्рднрдХ рдХрд╣ा рд╣ै, рд╕्рд╡ाрдоी рд╕्рд╡ाрдд्рдоाрд░ाрдо рдЬी рдиे рдк्рд░ाрдгाрдпाрдоों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рд╣ै - рд╕ूрд░्рдпрднेрджрдирдоुрдЬ्рдЬाрдпी рд╕ीрдд्рдХाрд░ी рд╢ीрддрд▓्рд░ी рддрдеा।  рднрд╕्рдд्рд░िрдХा рдн्рд░ाрдорд░ी рдоूрд░्рдЪ्рдЫा рдк्рд▓ाрд╡िрдиीрдд्рдпрд╖्рдЯрдХुंрдо्рднрдХा:।। (рд╣рдардпोрдЧрдк्рд░рджीрдкिрдХा- 2/44) рдЕрд░्рдеाрдд् - рд╕ूрд░्рдпрднेрджрди, рдЙрдЬ्рдЬाрдпी, рд╕ीрдд्рдХाрд░ी, рд╢ीрддрд▓ी, рднрд╕्рдд्рд░िрдХा, рдн्рд░ाрдорд░ी, рдоूрд░्рдЫा рдФрд░ рдк्рд▓ाрд╡िрдиी рдоें рдЖрда рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдХुрдо्рднрдХ (рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо) рд╣ै। рдЗрдирдХा рд╡рд░्рдгрди рдйिрдо्рди рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै 1. рд╕ूрд░्рдпрднेрджी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо - рд╣рдардпोрдЧ рдк्рд░рджीрдкिрдХा рдоें рд╕ूрд░्рдпрднेрджрди рдпा рд╕ूрд░्рдпрднेрджी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै - рдЖрд╕рдиे рд╕ुрдЦрджे рдпोрдЧी рдмрджрдз्рд╡ा рдЪैрд╡ाрд╕рдиं рддрддः।  рджрдХ्рд╖рдиाрдб्рдпा рд╕рдоाрдХृрд╖्рдп рдмрд╣िрд╕्рдеं рдкрд╡рди рд╢рдиै:।।  рдЖрдХेрд╢ाрджाрдирдЦाрдЧ्рд░ाрдЪ्рдЪ рдиिрд░ोрдзाрд╡рдзि рдХ्рд░ुंрднрдпेрдд। рддрддः рд╢рдиैः рд╕рд╡्рдп рдиाрдб्рдпा рд░ेрдЪрдпेрдд् рдкрд╡рди рд╢рдиै:।। (рд╣.рдк्рд░. 2/48/49) рдЕрд░्рдеाрдд- рдкрд╡िрдд्рд░ рдФрд░ рд╕рдорддрд▓ рд╕्рдеाрди рдоें рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЖрд╕рди рдмिрдЫाрдХрд░ рдЙрд╕рдХे рдКрдкрд░ рдкрдж्рдоाрд╕рди, рд╕्рд╡рд╕्рддिрдХाрд╕рди рдЖрджि рдХिрд╕ी рдЖрд╕рди рдоें рд╕ुрдЦрдкूрд░्рд╡рдХ рдоेрд░ुрджрдг्рдб, рдЧрд░्рджрди рдФрд░ рд╕िрд░ рдХो рд╕ीрдзा рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рдмैрдаेै। рдлिрд░ рджाрд╣िрдиे рдиाрд╕ाрд░рди्рдз्рд░ рдЕрд░्рдеाрдд рдкिंрдЧрд▓ा рдиाрдбी рд╕े рд╢рдиैः рд╢рдиैः рдкूрд░рдХ рдХрд░ें। рдЖрдн्рдпрди्рддрд░ рдХुрдо्рднрдХ рдХрд░ें। рдХुрдо्рднрдХ рдХे рд╕рдордп рдоूрд▓рдмрди्рдз рд╡ рдЬाрд▓рди्рдзрд░рдмрди्рдз рд▓рдЧा рдХрд░ рд░рдЦें।  рдпрдеा рд╢рдХ्рддि рдХुрдо्рднрдХ рдХे рдк...

Yoga MCQ Questions Answers in Hindi

 Yoga multiple choice questions in Hindi for UGC NET JRF Yoga, QCI Yoga, YCB Exam рдиोрдЯ :- рдЗрд╕ рдк्рд░рд╢्рдирдкрдд्рд░ рдоें (25) рдмрд╣ुрд╕ंрдХрд▓्рдкीрдп рдк्рд░рд╢्рди рд╣ै। рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рджो (2) рдЕंрдХ рд╣ै। рд╕рднी рдк्рд░рд╢्рди рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп ।   1. рдХिрд╕ рдЙрдкрдиिрд╖рдж्‌ рдоें рдУंрдХाрд░ рдХे рдЪाрд░ рдЪрд░рдгों рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै? (1) рдк्рд░рд╢्рдиोрдкрдиिрд╖рдж्‌         (2) рдоुрдг्рдбрдХोрдкрдиिрд╖рдж्‌ (3) рдоाрдг्рдбूрдХ्рдпोрдкрдиिрд╖рдж्‌  (4) рдХрдаोрдкрдиिрд╖рдж्‌ 2 рдпोрдЧ рд╡ाрд╕िрд╖्рда рдоें рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХिрд╕ рдкрд░ рдмрд▓ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै? (1) рдЬ्рдЮाрди рдпोрдЧ  (2) рдоंрдд्рд░ рдпोрдЧ  (3) рд░ाрдЬрдпोрдЧ  (4) рднрдХ्рддि рдпोрдЧ 3. рдкुрд░ुрд╖ рдФрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХिрд╕ рджрд░्рд╢рди рдХी рджो рдоुрдЦ्рдп рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПं рд╣ैं ? (1) рд╡ेрджांрдд           (2) рд╕ांрдЦ्рдп (3) рдкूрд░्рд╡ рдоीрдоांрд╕ा (4) рд╡ैрд╢ेрд╖िрдХ 4. рдиिрдо्рдиांрдХिрдд рдоें рд╕े рдХौрди-рд╕ी рдиाрдб़ी рджрд╕ рдоुрдЦ्рдп рдиाрдбिрдпों рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ै? (1) рдЕрд▓рдо्рдмुрд╖ा  (2) рдХुрд╣ू  (3) рдХूрд░्рдо  (4) рд╢ंрдЦिрдиी 5. рдпोрдЧрд╡ाрд╕िрд╖्рдаाрдиुрд╕ाрд░ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХ्рдпा рдЬ्рдЮाрдирднूрдоिрдХा рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдирд╣ीं рдЖрддा рд╣ै? (1) рд╢ुрднेрдЪ्рдЫा (2) рд╡िрдЪाрд░рдгा (3) рд╕рдж्рднाрд╡рдиा (4) рддрдиुрдоाрдирд╕ा 6. рдк्рд░рд╢्рдиो...

рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдз्рдпाрди

рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдоें рд╡рд░्рдгिрдд  “рдз्рдпाрди“  рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा рдХे рдЫрдаे рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдз्рдпाрди рдХो рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдорд╣рд░्рд╖ि рдШेрд░рдг्рдб рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдХिрд╕ी рд╡िрд╖рдп рдпा рд╡рд╕्рддु рдкрд░ рдПрдХाрдЧ्рд░рддा рдпा рдЪिрди्рддрди рдХी рдХ्рд░िрдпा 'рдз्рдпाрди' рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै। рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣рдо рдЕрдкрдиे рдорди рдХे рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЕрдиुрднрд╡ों рдХो рдЕрди्‍рддःрдЪрдХ्рд╖ु рдХे рд╕ाрдордиे рдорди:рджृрд╖्рдЯि рдХे рд╕ाрдордиे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ рд╕рдХे, рдпрд╣ी рдз्рдпाрди рдХी рд╕्рдеिрддि рд╣ै। рдз्рдпाрди рд╕ाрдзрдХ рдХी рдХрд▓्рдкрдиा рд╢рдХ्рддि рдкрд░ рднी рдиिрд░्рднрд░ рд╣ै। рдз्рдпाрди рдЕрдн्рдпाрд╕ рдирд╣ीं рд╣ै рдпрд╣ рдПрдХ рд╕्рдеिрддि рд╣ैं рдЬो рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдЕрд╡рд░ोрдз рдХे рдЕрдирд╡рд░рдд рдЪрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै। рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рддेрд▓ рдХो рдПрдХ рдмрд░्рддрди рд╕े рджूрд╕рд░े рдмрд░्рддрди рдоें рдбाрд▓рдиे рдкрд░ рдмिрдиा рд░ूрдХाрд╡рдЯ рдХे рдоोрдЯी рдзाрд░ा рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै, рдмिрдиा рдЫрд▓рдХे рдПрдХ рд╕рдоाрди рд╕्рддрд░ рд╕े рднрд░рдиी рд╢ुрд░ू рд╣ोрддी рд╣ै рдпрд╣ी рдз्рдпाрди рдХी рд╕्рдеिрддि рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣рд▓рдЪрд▓ рдирд╣ीं рд╣ोрддी। рдорд╣рд░्рд╖ि рдШेрд░рдг्рдб рдз्рдпाрди рдХे рдк्рд░рдХाрд░ों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЫрдаे рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдк्рд░рдердо рд╕ूрдд्рд░ рдоें рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि - рд╕्рдеूрд▓ं рдЬ्рдпोрддिрд╕्рдеाрд╕ूрдХ्рд╖्рдоं рдз्рдпाрдирд╕्рдп рдд्рд░िрд╡िрдзं рд╡िрджु: । рд╕्рдеूрд▓ं рдоूрд░्рддिрдордпं рдк्рд░ोрдХ्рддं рдЬ्рдпोрддिрд╕्рддेрдЬोрдордпं рддрдеा । рд╕ूрдХ्рд╖्рдоं рд╡िрди्рджुрдордпं рдм्рд░рд╣्рдо рдХुрдг्рдбрд▓ी рдкрд░рджेрд╡рддा ।। (рдШेрд░рдг्рдб рд╕ंрд╣िрддा  6/1) рдЕрд░्рдеाрдд्‌ рдз्рдпाрди рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд╣ै- рд╕्рдеूрд▓ рдз्рдпाрди, рдЬ्рдпोрддिрд░्рдз्рдпाрди рдФрд░ рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдз्рдпाрди। рд╕्рдеू...

рдХрдаोрдкрдиिрд╖рдж

рдХрдаोрдкрдиिрд╖рдж (Kathopanishad) - рдпрд╣ рдЙрдкрдиिрд╖рдж рдХृрд╖्рдг рдпрдЬुрд░्рд╡ेрдж рдХी рдХрда рд╢ाрдЦा рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЖрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рджो рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ैं рдЬिрдирдоें 3-3 рд╡рд▓्рд▓िрдпाँ рд╣ैं। рдкрдж्рдпाрдд्рдордХ рднाрд╖ा рд╢ैрд▓ी рдоें рд╣ै। рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп- рдпोрдЧ рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा, рдирдЪिрдХेрддा - рдпрдо рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрд╡ाрдж, рдЖрдд्рдоा рдХी рдк्рд░рдХृрддि, рдЖрдд्рдоा рдХा рдмोрдз, рдХрдаोрдкрдиिрд╖рдж рдоें рдпोрдЧ рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा :- рдк्рд░ाрдг, рдорди рд╡ рдЗрди्рджिрдпों рдХा рдПрдХ рд╣ो рдЬाрдиा, рдПрдХाрдЧ्рд░ाрд╡рд╕्рдеा рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓ेрдиा, рдмाрд╣्рдп рд╡िрд╖рдпों рд╕े рд╡िрдоुрдЦ рд╣ोрдХрд░ рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХा рдорди рдоें рдФрд░ рдорди рдХा рдЖрдд्рдоा рдоे рд▓рдЧ рдЬाрдиा, рдк्рд░ाрдг рдХा рдиिрд╢्рдЪрд▓ рд╣ो рдЬाрдиा рдпोрдЧ рд╣ै। рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХी рд╕्рдеिрд░ рдзाрд░рдгा рдЕрд╡рд╕्рдеा рд╣ी рдпोрдЧ рд╣ै। рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдХी рдЪंрдЪрд▓рддा рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╕्рдеिрд░ рдХрд░рдиा рд╣ी рдпोрдЧ рд╣ै। рдХрдаोрдкрдиिрд╖рдж рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै। “рд╕्рдеिрд░ाрдо рдЗрди्рдж्рд░िрдп рдзाрд░рдгाрдо्‌” .  рдирдЪिрдХेрддा-рдпрдо рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрд╡ाрдж (рдХрд╣ाрдиी) - рдирдЪिрдХेрддा рдкुрдд्рд░ рд╡ाрдЬрд╢्рд░рд╡ा рдПрдХ рдмाрд░ рд╡ाрдЬрд╢्рд░рд╡ा рдХिрд╕ी рдХो рдЧाрдп рджाрди рджे рд░рд╣े рдеे, рд╡ो рдЧाрдп рдмिрдиा рджूрдз рд╡ाрд▓ी рдеी, рддрдм рдирдЪिрдХेрддा ( рд╡ाрдЬрд╢्рд░рд╡ा рдХे рдкुрдд्рд░ ) рдиे рдЯोрдХा рдХि рджाрди рдоें рддो рдЕрдкрдиी рдк्рд░िрдп рд╡рд╕्рддु рджेрддे рд╣ैं рдЖрдк рдпे рдмिрдиा рджूрдз рджेрдиे рд╡ाрд▓ी рдЧाрдп рдХ्рдпो рджाрди рдоें рджे рд░рд╣े рд╣ै। рд╡ाрдж рд╡िрд╡ाрдж рдоें рдирдЪिрдХेрддा рдиे рдХрд╣ा рдЖрдк рдоुрдЭे рдХिрд╕े рджाрди рдоें рджेрдЧे, рддрдм рдкिрддा рд╡ाрдЬрд╢्рд░рд╡ा рдХो рдЧुрд╕्рд╕ा рдЖрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдиे рдирдЪिрдХेрддा рдХो рдХрд╣ा рдХि рддुрдо ...